Ryczałt a koszty w 2026 roku — czego nie odliczysz i co nadal obniża przychód

Na ryczałcie podatek liczysz od przychodu, a nie od dochodu. Paliwo, leasing, sprzęt, lokal, reklama, pensje i podwykonawcy nie obniżają podstawy ryczałtu, nawet gdy są związane z działalnością.

Czego nie odliczysz jako kosztu

Ryczałt nie pozwala pomniejszyć przychodu o zwykłe wydatki firmowe, między innymi:

• zakup towarów i materiałów,
• paliwo, serwis i leasing samochodu,
• sprzęt, telefon i oprogramowanie,
• czynsz i media,
• reklamę i usługi podwykonawców,
• wynagrodzenia oraz składki finansowane przez pracodawcę,
• amortyzację środków trwałych.

Faktura nadal jest potrzebna dla VAT, ewidencji majątku, kontroli i oceny rentowności. Nie daje jednak kosztu w PIT-28.

Co może obniżyć przychód

Ustawa pozwala na odliczenia, które nie są zwykłymi kosztami działalności. Najczęstsze to:

• zapłacone własne składki społeczne przedsiębiorcy, nieodliczone gdzie indziej,
• 50% zapłaconej własnej składki zdrowotnej z działalności na ryczałcie,
• wpłaty na IKZE — dla przedsiębiorcy do 16 956 zł w 2026 roku,
• wybrane darowizny,
• ulga rehabilitacyjna,
• ulga na internet,
• ulga termomodernizacyjna,
• niektóre straty z lat ubiegłych, jeżeli przepisy pozwalają je rozliczyć z tym źródłem.

Ulgi mają własne limity i warunki. Nie należy nazywać ich kosztami firmowymi.

Zdrowotna w 2026 roku

Miesięczna składka ryczałtowca wynosi:

• 498,35 zł do 60 000 zł przychodu,
• 830,58 zł po przekroczeniu 60 000 zł do 300 000 zł,
• 1 495,04 zł po przekroczeniu 300 000 zł.

Jeżeli cały rok obejmuje najniższy próg, zapłacisz 5 980,20 zł, ale od przychodu odliczysz 2 990,10 zł, a nie pełną kwotę.

Przykład: przychód 100 000 zł

Przedsiębiorca ma 100 000 zł przychodu opodatkowanego stawką 8,5% i 40 000 zł rzeczywistych wydatków firmowych.

Na ryczałcie:

• koszty 40 000 zł nie obniżają przychodu,
• można zastosować dopuszczalne odliczenia, na przykład własne składki,
• podatek liczy się od przychodu po tych odliczeniach.

Na skali lub podatku liniowym punktem wyjścia byłby dochód, czyli przychód minus podatkowe koszty uzyskania przychodu. Dlatego sama niższa stawka ryczałtu nie przesądza wyniku.

Jak porównać formy

Porównaj w jednym modelu:

1. właściwą stawkę ryczałtu,
2. przychód i rzeczywiste koszty,
3. składki społeczne,
4. składkę zdrowotną dla każdej formy,
5. kwotę wolną i ulgi na skali,
6. możliwość wspólnego rozliczenia,
7. inne dochody podatnika.

Przy kilku rodzajach usług trzeba również poprawnie podzielić przychody według stawek ryczałtu.

Pracownik na ryczałcie

Ryczałtowiec może zatrudniać pracowników i zleceniobiorców. Pensje, zlecenia i składki płatnika pozostają jednak wydatkiem gotówkowym bez wpływu na podstawę ryczałtu.

To jeden z powodów, dla których firma o niskiej marży i wysokich kosztach osobowych powinna szczególnie dokładnie porównać ryczałt z formami opartymi na dochodzie.

Źródła

• Podatki.gov.pl — ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
• Podatki.gov.pl — odliczenie składki zdrowotnej na ryczałcie
• Ustawa o ryczałcie — ELI

Chcesz porównać formy opodatkowania?

Oxyok prowadzi księgowość JDG — od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Materiał ma charakter ogólny. Wynik zależy od stawki, kosztów, składek i ulg.