Wakacje składkowe i ulgi ZUS dla JDG w 2026 roku

Wakacje składkowe w 2026 roku

Przedsiębiorca wpisany do CEIDG może raz w roku wybrać jeden miesiąc, za który nie opłaci własnych składek:

• emerytalnej,
• rentowej,
• wypadkowej,
• dobrowolnej chorobowej — jeżeli podlegał jej na wymaganych zasadach,
• na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeżeli normalnie byłyby należne.

Składki za miesiąc zwolnienia są finansowane z budżetu państwa i okres uwzględnia się w ubezpieczeniu.

Czego wakacje składkowe nie obejmują

Nadal płacisz:

• składkę zdrowotną,
• składki za pracowników, zleceniobiorców i inne osoby ubezpieczone przez firmę,
• należności nieobjęte decyzją o zwolnieniu.

Wakacje nie oznaczają więc „miesiąca bez ZUS”.

Kto może złożyć wniosek

Trzeba spełnić warunki ustawowe. W szczególności:

• w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku do ubezpieczeń było zgłoszonych nie więcej niż 10 osób łącznie z przedsiębiorcą,
• w co najmniej jednym z dwóch lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku roczny przychód z działalności nie przekroczył równowartości 2 mln euro albo przedsiębiorca nie osiągnął przychodu w żadnym z tych lat,
• przedsiębiorca dysponuje limitem pomocy de minimis,
• spełniony jest warunek dotyczący niewykonywania działalności na rzecz byłego pracodawcy.

Do liczby 10 osób stosuje się szczegółowe reguły ustawy dotyczące okresu zgłoszenia i rodzajów ubezpieczenia. Warunki bada się dla konkretnego wniosku; sama jednoosobowa forma działalności nie gwarantuje zwolnienia.

Termin wniosku RWS

Wniosek RWS składasz elektronicznie w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.

Przykład: aby skorzystać z wakacji za listopad, wniosek trzeba złożyć w październiku. Wniosek złożony w listopadzie nie daje zwolnienia za listopad.

Po miesiącu wakacji nadal składasz dokumenty rozliczeniowe. Zwolnienie nie usuwa obowiązku prawidłowego wykazania składek.

Ulga na start

Ulga na start pozwala przez sześć miesięcy kalendarzowych nie podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z działalności. W tym czasie płacisz składkę zdrowotną.

Jeżeli działalność rozpoczynasz pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc jest pierwszym miesiącem ulgi. Jeżeli rozpoczynasz w trakcie miesiąca, niepełnego miesiąca nie wlicza się do sześciu pełnych miesięcy.

Podstawowe warunki

Ulga jest dostępna, jeżeli między innymi:

• rozpoczynasz działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach,
• nie wykonujesz dla byłego pracodawcy czynności, które wykonywałeś dla niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Z ulgi można zrezygnować. Rezygnacja ma konsekwencje dla dalszego okresu ubezpieczenia i nie powinna być traktowana jako dowolne „włączanie i wyłączanie” preferencji.

Zgłoszenie

Podczas ulgi na start przedsiębiorca zgłasza się do ubezpieczenia zdrowotnego, co do zasady z kodem rozpoczynającym się od 05 40. Nie wystarczy opisanie ulgi w miesięcznej deklaracji DRA — potrzebne jest właściwe zgłoszenie ubezpieczeniowe.

Preferencyjne składki społeczne

Po uldze na start przedsiębiorca spełniający warunki może przez 24 pełne miesiące kalendarzowe opłacać składki społeczne od obniżonej podstawy.

Minimalna podstawa w 2026 roku wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia:

• minimalne wynagrodzenie: 4 806 zł,
• minimalna podstawa preferencyjna: 1 441,80 zł.

Końcowa kwota zależy między innymi od dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i właściwej stopy składki wypadkowej. Składkę zdrowotną płacisz oddzielnie.

Preferencyjne składki nie są Małym ZUS Plus. Mały ZUS Plus to odrębna ulga, w której podstawa zależy od dochodu z poprzedniego roku i obowiązują dodatkowe limity.

Pełne składki społeczne

Minimalna podstawa pełnych składek społecznych w 2026 roku wynosi 5 652 zł, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 9 420 zł.

Nie podawaj jednej sumy „dużego ZUS” bez opisania, czy obejmuje:

• dobrowolną składkę chorobową,
• Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy,
• konkretną stopę składki wypadkowej,
• składkę zdrowotną.

Te elementy powodują, że dwie poprawne kalkulacje mogą pokazywać różne sumy.

Składka zdrowotna w 2026 roku

Ryczałt

Miesięczna składka zależy od rocznego przychodu ustalanego na potrzeby progu:

• do 60 000 zł: 498,35 zł,
• powyżej 60 000 zł do 300 000 zł: 830,58 zł,
• powyżej 300 000 zł: 1 495,04 zł.

Skala i podatek liniowy

Na skali składka wynosi 9% dochodu, a na podatku liniowym 4,9% dochodu. Obowiązuje miesięczna składka minimalna.

Kwota 14 100 zł na podatku liniowym to limit podatkowego rozliczenia zapłaconej składki zdrowotnej w 2026 roku. Nie jest maksymalną składką do zapłaty.

Wakacje składkowe a pozostałe ulgi

Wakacje składkowe są niezależnym mechanizmem, ale realna korzyść zależy od tego, jakie składki społeczne przedsiębiorca normalnie opłacałby za wybrany miesiąc.

Osoba na uldze na start nie płaci własnych składek społecznych, więc wakacje składkowe nie dają jej takiej oszczędności jak przedsiębiorcy opłacającemu preferencyjne albo pełne składki. Składka zdrowotna pozostaje należna w każdym wariancie.

Fundusz Pracy

Obowiązek Funduszu Pracy nie zależy od przychodu firmy. Znaczenie ma między innymi podstawa wymiaru składek i ustawowe wyłączenia. Nie należy stosować reguły „Fundusz Pracy dopiero po przekroczeniu określonego przychodu”.

Ubezpieczenie chorobowe

Dla przedsiębiorcy ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Jego wysokość zależy od podstawy:

• przy preferencyjnej podstawie jest wyraźnie niższa,
• przy pełnej podstawie jest wyższa.

Nie można podawać tej samej kwoty chorobowego dla podstawy 1 441,80 zł i 5 652 zł.

Brak ubezpieczenia chorobowego wpływa na prawo do świadczeń, ale prawo do konkretnego zasiłku zależy również od pozostałych warunków, między innymi okresu wyczekiwania i terminowego podlegania ubezpieczeniu.

Najczęstsze błędy

„Pierwsze dwa lata są bez składek”

Nie. Ulga na start zwalnia z własnych składek społecznych przez sześć miesięcy, a potem preferencyjny ZUS oznacza niższe składki — nie brak składek.

Zgłoszenie ulgi samą deklaracją DRA

Potrzebne są właściwe zgłoszenia do ubezpieczeń. DRA jest dokumentem rozliczeniowym, a nie uniwersalnym wnioskiem o każdą ulgę.

Pominięcie zdrowotnej

Składka zdrowotna jest należna podczas ulgi na start, preferencyjnego ZUS i wakacji składkowych.

Wniosek RWS w miesiącu zwolnienia

To za późno. Wniosek składa się miesiąc wcześniej.

Zatrzymywanie ulg przez zawieszenie działalności

Zawieszenie nie wydłuża automatycznie okresów ulg liczonych kalendarzowo. Datę końca preferencji trzeba ustalić według zasad właściwych dla konkretnej ulgi.

FAQ

Czy wakacje składkowe obejmują zdrowotną?

Nie. Składkę zdrowotną płacisz także za miesiąc wakacji.

Czy wakacje obejmują składki pracownika?

Nie. Zwolnienie dotyczy własnych składek przedsiębiorcy objętych wnioskiem.

Czy preferencyjny ZUS zależy od przychodu?

Nie. Limit przychodu dotyczy Małego ZUS Plus, a nie 24-miesięcznych składek preferencyjnych dla nowych przedsiębiorców.

Czy można złożyć RWS papierowo?

Wniosek składa się elektronicznie przez profil płatnika w systemie ZUS.

Źródła

• ZUS — Wakacje składkowe
• Biznes.gov.pl — Ulga na start
• Biznes.gov.pl — Preferencyjne składki ZUS

Potrzebujesz pomocy z dokumentami ZUS?

Prowadzę księgowość JDG — od rejestracji przez ulgi do pełnych składek. Od 49 zł + VAT miesięcznie.

Odpisz na [email protected] lub zajrzyj na oxyok.com/pl.

Uwaga: Prawo do ulgi zależy od historii działalności, zatrudnienia, kodów ubezpieczenia i terminów. Sprawdź warunki przed wysłaniem zgłoszenia lub RWS.