Ulga na start ZUS w polskiej JDG w 2026 roku

Ulga na start zwalnia przez sześć miesięcy z ubezpieczeń społecznych z tytułu działalności. Nie zwalnia ze składki zdrowotnej i nie wymaga odrębnego „wniosku DRA”. Korzystanie wynika ze spełnienia warunków i prawidłowego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.

Co obejmuje

W okresie ulgi przedsiębiorca nie opłaca z działalności składek:

• emerytalnej,
• rentowej,
• chorobowej,
• wypadkowej,
• na Fundusz Pracy.

Opłaca składkę zdrowotną i składa miesięczne dokumenty rozliczeniowe na zasadach właściwych dla płatnika.

Brak składek społecznych oznacza też brak świadczeń z tego tytułu, na przykład zasiłku chorobowego z działalności. Okres ulgi nie buduje kapitału emerytalnego z JDG.

Jak liczyć sześć miesięcy

Ulga trwa sześć pełnych miesięcy kalendarzowych. Jeżeli działalność rozpoczyna się pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc wlicza się do sześciu. Jeżeli start następuje w trakcie miesiąca, niepełnego miesiąca nie wlicza się — ulga może wtedy objąć jego część oraz sześć kolejnych pełnych miesięcy.

Zawieszenie działalności nie zatrzymuje biegu sześciomiesięcznego okresu.

Warunki

Z ulgi może skorzystać osoba fizyczna, która:

1. podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po co najmniej 60 miesiącach od ostatniego zawieszenia lub zakończenia,
2. nie wykonuje dla byłego pracodawcy czynności, które wykonywała dla niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.

Nie wystarczy, że klient był kiedyś pracodawcą. Liczy się także zgodność czynności i wskazany okres. Z drugiej strony zmiana nazwy stanowiska nie pomoże, jeżeli usługi faktycznie są takie same.

Nie ma ogólnego wyłączenia wszystkich „wolnych zawodów”.

Zgłoszenie do ZUS

Przedsiębiorca na uldze zgłasza się wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZUS ZZA, najczęściej z kodem tytułu ubezpieczenia 05 40 albo 05 42 przy odpowiednim prawie do emerytury lub renty.

Zgłoszenie składa się co do zasady w ciągu 7 dni od powstania obowiązku. Może być przekazane wraz z wnioskiem CEIDG.

ZUS DRA jest dokumentem rozliczeniowym, a nie wnioskiem o ulgę. ZUS ZUA zgłasza do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, więc nie jest zwykłym formularzem dla osoby korzystającej z ulgi na start.

Składka zdrowotna

Zdrowotna zależy od formy opodatkowania:

• skala — 9% dochodu, z miesięcznym minimum,
• liniowy — 4,9% dochodu, z miesięcznym minimum,
• ryczałt — kwota progowa zależna od przychodu,
• karta podatkowa — kwota liczona według odrębnej podstawy.

Kwota 14 100 zł na liniowym w 2026 roku jest limitem podatkowego rozliczenia zapłaconej składki, a nie maksymalną składką do zapłaty.

Co po uldze

Po zakończeniu ulgi trzeba wyrejestrować kod ulgi i zgłosić się z właściwym kodem do ubezpieczeń społecznych oraz zdrowotnego.

Jeżeli przedsiębiorca spełnia warunki preferencyjnych składek, może przez 24 pełne miesiące kalendarzowe opłacać składki społeczne od podstawy nie niższej niż 30% minimalnego wynagrodzenia. To odrębna preferencja — wymaga prawidłowego zgłoszenia i ma własny warunek dotyczący byłego pracodawcy.

Ulga na start nie jest obowiązkowa. Można z niej zrezygnować i od początku podlegać ubezpieczeniom społecznym, ale powrót do niewykorzystanej części po rezygnacji nie jest dowolny.

Fundusz Pracy po uldze

Fundusz Pracy nie zależy od „przychodu większego niż 2,5-krotność płacy minimalnej”. Obowiązek wiąże się z podstawą wymiaru składek emerytalnej i rentowych oraz dodatkowymi zwolnieniami, między innymi związanymi z wiekiem i okresem powrotu z urlopów rodzicielskich.

Przy preferencyjnej podstawie niższej od minimalnego wynagrodzenia składka na Fundusz Pracy z samej działalności co do zasady nie jest należna.

Najczęstsze błędy

1. Traktowanie DRA jako wniosku o ulgę.
2. Zgłoszenie ZUA zamiast ZZA bez świadomej rezygnacji.
3. Pominięcie zdrowotnej.
4. Liczenie sześciu miesięcy bez reguły pełnych miesięcy.
5. Świadczenie tych samych czynności byłemu pracodawcy.
6. Założenie, że zawieszenie zatrzymuje ulgę.
7. Brak zmiany kodu po zakończeniu ulgi.

Źródła

• Prawo przedsiębiorców — ELI, art. 18
• Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych — ELI

Potrzebujesz zgłosić firmę do ZUS?

Oxyok prowadzi księgowość polskich JDG od rejestracji — od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Materiał ma charakter ogólny. Kod i data zgłoszenia zależą od sytuacji ubezpieczeniowej przedsiębiorcy.