Ryczałt w transporcie 2026: 5,5%, 8,5% czy 15%?

Transport i spedycja na ryczałcie: kiedy stawka wynosi 5,5%, a kiedy rozważyć 8,5% lub 15%? Sprawdź ładowność, PKWiU, koszty i VAT UE.

Ryczałt 5,5% dotyczy przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton. Przy innych usługach transportowych, spedycji, pośrednictwie i logistyce trzeba rozważyć 8,5%, 15% albo inną stawkę właściwą dla konkretnej usługi.

Stawki nie można dobrać wyłącznie po kodzie PKD 49.41.Z ani nazwie „spedycja” na fakturze. Liczy się rzeczywiście wykonywana usługa i jej klasyfikacja PKWiU.

Transport ładunków taborem powyżej 2 ton

Stawka 5,5% dotyczy przychodów z działalności usługowej w zakresie przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton.

Znaczenie ma ładowność taboru i rzeczywisty charakter przewozu. Sam dopuszczalny ciężar całkowity pojazdu, kod PKD albo masa przesyłki nie są zamiennikami ustawowego warunku.

Pojazdy o ładowności do 2 ton

Dla przewozu wykonywanego taborem niespełniającym warunku powyżej 2 ton nie stosuje się tej podstawy 5,5%. Stawkę trzeba ustalić według właściwej klasyfikacji i katalogu art. 12 ustawy.

W wielu przypadkach usług niewymienionych w stawkach szczególnych punktem odniesienia jest 8,5%, ale nie należy wpisywać jej automatycznie bez ustalenia usługi.

Spedycja nie zawsze znaczy to samo

Pod nazwą „spedycja” mogą kryć się różne czynności:

organizacja przewozu we własnym imieniu,
pośrednictwo między klientem a przewoźnikiem,
dobór przewoźnika i dokumentacja,
przeładunek, magazynowanie lub logistyka,
odsprzedaż usługi przewozowej.

Każdy model może mieć inną klasyfikację PKWiU. PKD 52.29.Z opisuje zakres działalności w rejestrze, ale nie rozstrzyga stawki ryczałtu dla konkretnego przychodu.

Przy niejasnym modelu warto uzyskać informację klasyfikacyjną GUS, a przy istotnym ryzyku — rozważyć interpretację indywidualną dotyczącą skutków podatkowych przy podanej klasyfikacji i stanie faktycznym.

Koszty a opłacalność ryczałtu

Na ryczałcie nie odliczysz od przychodu między innymi:

paliwa,
leasingu i amortyzacji,
opłat drogowych,
serwisu, opon i ubezpieczenia,
wynagrodzeń kierowców,
usług podwykonawców.

Dlatego stawka 5,5% od przychodu nie musi być korzystniejsza niż 19% od dochodu. Porównanie powinno uwzględniać także składkę zdrowotną.

Przykład uproszczony

Przewoźnik osiąga 500 000 zł przychodu z usług objętych stawką 5,5% i ponosi 350 000 zł podatkowych kosztów.

ryczałt przed własnymi odliczeniami: 27 500 zł,
dochód na skali lub liniowym: 150 000 zł.

Dalszego porównania nie wolno kończyć na samym PIT. Trzeba doliczyć właściwą składkę zdrowotną, składki społeczne, ulgi i pozostałe dochody.

Zatrudnianie kierowców

Ryczałtowiec może zatrudniać kierowców, ale wynagrodzenia i składki finansowane przez pracodawcę nie obniżają podstawy ryczałtu. Pozostają pełnym wydatkiem gotówkowym firmy.

Usługa transportowa w UE to nie WDT

WDT oznacza wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Polski przewoźnik świadczący usługę transportową nie dokonuje WDT tylko dlatego, że wiezie towar do innego kraju UE.

Przy typowej usłudze B2B dla podatnika z innego państwa miejsce świadczenia ustala się według art. 28b ustawy o VAT. Usługa może być rozliczana przez nabywcę w jego państwie i wykazywana w VAT-UE, jeżeli spełnia warunki. Nie opisuje się jej jako polskiej stawki 0% WDT.

Przy usługach B2C oraz szczególnych rodzajach transportu zasady mogą być inne.

Kabotaż i cross-trade

Kabotaż to krajowy przewóz wykonywany czasowo w państwie innym niż państwo siedziby przewoźnika. Przewóz z Niemiec do Francji nie jest kabotażem w Niemczech ani we Francji — jest przewozem między dwoma obcymi państwami, nazywanym cross-trade.

Reguły dostępu do rynku, limity operacji i okresy przerwy wynikają z przepisów transportowych UE. Nie należy sprowadzać ich do jednego hasła „3 operacje w 7 dni” bez sprawdzenia przewozu poprzedzającego, państwa i okresu cooling-off.

VAT od paliwa i opłat

Prawo do odliczenia VAT zależy od:

dokumentu i wykazanej stawki,
związku z czynnościami opodatkowanymi,
kraju naliczenia VAT,
zasad używania pojazdu.

Nie każda opłata drogowa zawiera 23% polskiego VAT. Zagranicznego VAT nie odlicza się bezpośrednio w polskim JPK_V7. Przy samochodach wykorzystywanych mieszanie ograniczenie VAT może obejmować także paliwo i wydatki eksploatacyjne.

Źródła

Potrzebujesz ustalić stawkę i VAT?

Oxyok prowadzi księgowość firm transportowych i spedycyjnych — od 49 zł + VAT miesięcznie. Łączę rozliczenie przychodów z VAT UE, paliwem, leasingiem i dokumentami dotyczącymi taboru.

Napisz do Pawła albo sprawdź zakres i cenę księgowości transportu.

Materiał ma charakter ogólny. Stawka zależy od faktycznej usługi, klasyfikacji i modelu rozliczenia z klientem.