Ryczałt dla prawnika i doradcy podatkowego w Polsce w 2026 roku

Stawka ryczałtu dla prawnika albo doradcy podatkowego nie wynosi automatycznie 14%. Trzeba sprawdzić, czy przychód pochodzi z wykonywania wolnego zawodu oraz kto faktycznie wykonuje czynności merytoryczne.

Wolny zawód: 17%

Przychody osiągane w zakresie wolnych zawodów są objęte stawką 17%.

Ustawowa definicja obejmuje między innymi adwokata, notariusza, radcę prawnego, doradcę podatkowego i tłumacza, ale zawiera własne warunki dotyczące osobistego wykonywania działalności.

Samo posiadanie uprawnień zawodowych nie kończy analizy. Znaczenie ma model kancelarii i udział osób wykonujących czynności związane z istotą danego zawodu.

Usługi prawne i podatkowe poza definicją wolnego zawodu

Ustawa przewiduje stawkę 15% dla wskazanych usług prawnych, rachunkowo-księgowych i doradztwa podatkowego innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów.

Nie należy więc przedstawiać 14% jako podstawowej stawki prawnika ani doradcy podatkowego. Stawka 14% dotyczy innych grup usług wymienionych w art. 12, między innymi opieki zdrowotnej, architektury, inżynierii oraz specjalistycznego projektowania.

Kancelaria z zespołem

Zatrudnienie sekretarki albo osoby wykonującej wyłącznie czynności pomocnicze nie musi automatycznie zmieniać kwalifikacji. Inaczej może wyglądać sytuacja, gdy inne osoby wykonują czynności związane z istotą zawodu i generują usługę sprzedawaną klientowi.

Umowa z klientem, zakres pracy zespołu oraz kwalifikacje wykonawców powinny odpowiadać przyjętej stawce.

Doradztwo biznesowe

Usługi doradcze związane z zarządzaniem mogą podlegać stawce 15%, ale nie każde przygotowanie pisma albo wyjaśnienie prawne jest konsultingiem biznesowym. Najpierw ustala się rzeczywistą usługę i PKWiU.

VAT: brak zwykłego zwolnienia dla usług prawniczych i doradczych

Art. 113 ustawy o VAT wyłącza ze zwolnienia podmiotowego między innymi usługi prawnicze i doradcze, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach.

Prawnik albo doradca nie powinien zakładać, że może nie rejestrować VAT do 240 000 zł tylko dlatego, że jest nową JDG. Zakres świadczonych usług trzeba sprawdzić przed pierwszą sprzedażą.

Klient zagraniczny

Przy usłudze B2B dla zagranicznego podatnika miejsce świadczenia często ustala się według art. 28b ustawy o VAT. Jeżeli miejscem opodatkowania jest państwo klienta, polski usługodawca wystawia dokument bez polskiego VAT z odpowiednim oznaczeniem.

To nie jest „import usług”. Import rozlicza polski nabywca kupujący usługę od zagranicznego usługodawcy.

Dla kwalifikujących się usług B2B do podatnika z UE może być potrzebna rejestracja VAT-UE i informacja podsumowująca. Dla klienta spoza UE nie składa się VAT-UE tylko dlatego, że faktura jest zagraniczna.

Porównanie form opodatkowania

Nie można porównać samego przychód × 17% z dochód × 19%. Trzeba uwzględnić:

• koszty kancelarii i zespołu,
• składkę zdrowotną,
• inne dochody i ulgi,
• możliwość wspólnego rozliczenia na skali,
• prawidłową stawkę 17% albo 15%.

Tłumacz

Tłumacz jest wymieniony w definicji wolnego zawodu. Jeżeli spełnia jej warunki, stawka wynosi 17%. W innym modelu trzeba sprawdzić pozycję właściwą dla usług tłumaczeń i rzeczywisty sposób ich świadczenia.

Nie należy dobierać stawki wyłącznie na podstawie tego, czy tłumaczenie jest „przysięgłe”.

Źródła

• Ustawa o ryczałcie — ELI, art. 4 i 12
• Ustawa o VAT — ELI, art. 28b i 113

Prowadzisz kancelarię?

Oxyok prowadzi księgowość polskich JDG — od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Materiał ma charakter ogólny. O stawce decyduje model wykonywania zawodu i rzeczywista usługa.