Amortyzacja środków trwałych w JDG w 2026 roku

Co jest środkiem trwałym

Składnik majątku może być środkiem trwałym, jeśli między innymi:

• jest własnością lub współwłasnością podatnika,
• został nabyty albo wytworzony we własnym zakresie,
• jest kompletny i zdatny do używania,
• ma przewidywany okres używania dłuższy niż rok,
• służy działalności albo jest oddany do używania na podstawie właściwej umowy.

Wartość powyżej 10 000 zł nie jest warunkiem uznania składnika za środek trwały.

Co oznacza próg 10 000 zł

Jeżeli wartość początkowa składnika nie przekracza 10 000 zł, podatnik może co do zasady:

• ująć wydatek jednorazowo w kosztach,
• wprowadzić składnik do ewidencji i dokonać jednorazowego odpisu,
• albo amortyzować go na zasadach ogólnych.

Przy wartości powyżej 10 000 zł składnik spełniający definicję środka trwałego rozlicza się co do zasady przez amortyzację, chyba że można zastosować szczególną amortyzację jednorazową.

Wartość początkowa zależy między innymi od ceny, kosztów związanych z zakupem oraz VAT, którego podatnik nie może odliczyć.

Amortyzacja liniowa

W metodzie liniowej odpisy oblicza się według stawki właściwej dla klasyfikacji KŚT. Odpisy rozpoczynają się od miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia składnika do ewidencji.

Przykłady często spotykanych stawek:

• samochody osobowe — zasadniczo 20% rocznie,
• zespoły komputerowe sklasyfikowane w KŚT 491 — zasadniczo 30% rocznie,
• część budynków niemieszkalnych — według stawki właściwej dla ich klasyfikacji.

Nie należy wybierać stawki tylko na podstawie potocznej nazwy rzeczy. Decyduje prawidłowa klasyfikacja KŚT i stan faktyczny.

Metoda degresywna

Metoda degresywna jest dostępna dla określonych maszyn i urządzeń z grup 3–6 i 8 KŚT oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych.

Stawkę z wykazu można podwyższyć współczynnikiem nie wyższym niż 2,0. Od roku, w którym odpis degresywny byłby niższy od odpisu liniowego, przechodzi się na metodę liniową.

Nie istnieje ogólna reguła „stawka liniowa razy 1,2”.

Jednorazowa amortyzacja

Pomoc de minimis

Mali podatnicy i podatnicy rozpoczynający działalność mogą, po spełnieniu warunków, korzystać z jednorazowych odpisów od środków trwałych z grup 3–8 KŚT, z wyłączeniem samochodów osobowych.

Roczny limit wynosi równowartość 50 000 euro. Odpis jest pomocą de minimis, dlatego trzeba sprawdzić dostępny limit pomocy i pozostałe warunki.

Fabrycznie nowe środki trwałe

Odrębny mechanizm dotyczy fabrycznie nowych środków trwałych z grup 3–6 i 8 KŚT. Łączny roczny limit odpisów wynosi 100 000 zł, a przepisy określają także minimalne wartości zakupów potrzebne do skorzystania z rozwiązania.

Te dwa mechanizmy nie są tym samym i mają różne warunki.

Samochody osobowe: limity od 2026 roku

Od 2026 roku nie należy stosować jednego limitu 150 000 zł do każdego samochodu osobowego. Limit kosztów odpisów zależy od napędu i emisji CO₂:

• 225 000 zł — samochód elektryczny lub napędzany wodorem,
• 150 000 zł — samochód spalinowy z emisją CO₂ poniżej 50 g/km,
• 100 000 zł — samochód spalinowy z emisją CO₂ równą co najmniej 50 g/km.

Jeżeli wartość samochodu przekracza właściwy limit, kosztem jest tylko odpowiednia część każdego odpisu amortyzacyjnego.

Do ustalenia limitu potrzebne są wiarygodne dane o napędzie i emisji konkretnego pojazdu. Nie warto przyjmować limitu wyłącznie na podstawie określenia „hybryda”.

VAT przy zakupie samochodu

Limit PIT i prawo do odliczenia VAT to dwa odrębne zagadnienia.

Przy samochodzie osobowym czynny podatnik VAT odlicza co do zasady:

• 50% VAT przy użytku mieszanym,
• 100% VAT wyłącznie przy używaniu pojazdu tylko do działalności i spełnieniu wymagań, między innymi dotyczących zasad używania, ewidencji przebiegu i VAT-26.

Nieodliczony VAT powiększa wartość uwzględnianą przy rozliczeniu podatku dochodowego zgodnie z właściwymi zasadami.

Budynki i lokale mieszkalne

Budynków mieszkalnych, lokali mieszkalnych oraz praw do takich lokali nie amortyzuje się podatkowo. Wyłączenie działa również wtedy, gdy nieruchomość jest wykorzystywana w działalności albo wynajmowana.

Amortyzować można określone budynki i lokale niemieszkalne, jeżeli spełniają warunki i nie podlegają innemu wyłączeniu.

Prywatny składnik wprowadzony do firmy

Wcześniejsze prywatne posiadanie nie wyklucza automatycznie wprowadzenia rzeczy do działalności. Trzeba prawidłowo ustalić:

• czy składnik spełnia definicję środka trwałego,
• jego wartość początkową,
• datę przyjęcia do używania,
• klasyfikację i stawkę,
• ustawowe wyłączenia.

Nie dotyczy to składników, których amortyzacja jest ustawowo zakazana, takich jak nieruchomości mieszkalne.

Amortyzacja a ryczałt

Na ryczałcie podatek oblicza się od przychodu bez pomniejszania go o koszty. Odpis amortyzacyjny nie obniża więc ryczałtu — niezależnie od tego, czy składnik kupiono przed, czy po wyborze tej formy.

Przy planowanej zmianie formy opodatkowania trzeba osobno ustalić historię składnika i jego wartość podatkową. Nie należy opisywać tego jako bieżącego „odliczania amortyzacji na ryczałcie”.

Sprzedaż niezamortyzowanego składnika

Przy sprzedaży trzeba rozliczyć przychód oraz ustalić, czy niezamortyzowana wartość może być kosztem. Dla samochodów osobowych i składników objętych szczególnymi limitami działają dodatkowe ograniczenia.

Nie wolno automatycznie księgować całej pozostałej wartości bez sprawdzenia limitu i historii odpisów.

Najczęstsze błędy

1. Traktowanie 10 000 zł jako elementu definicji środka trwałego.
2. Używanie jednego limitu 150 000 zł dla wszystkich aut w 2026 roku.
3. Amortyzowanie lokalu mieszkalnego.
4. Zakładanie 100% odliczenia VAT od każdego zakupu firmowego.
5. Stosowanie metody degresywnej do samochodu osobowego.
6. Rozliczanie odpisów jako kosztu na ryczałcie.
7. Odrzucanie prywatnego składnika wyłącznie dlatego, że został kupiony przed założeniem firmy.

Źródła

• Ustawa o PIT — tekst w ISAP
• Klasyfikacja Środków Trwałych — GUS
• Podatki.gov.pl — koszty uzyskania przychodów

Potrzebujesz uporządkować środki trwałe?

Oxyok prowadzi ewidencję i rozlicza amortyzację JDG. Księgowość kosztuje od 49 zł + VAT miesięcznie.

Napisz do Pawła albo zobacz księgowość Oxyok.

Materiał ma charakter ogólny. Klasyfikację, wartość początkową i limit samochodu trzeba ustalić dla konkretnego składnika.